Blij dat ik belastingen betaal

Een boodschap die haaks staat op wat gemeenten vandaag horen. En toch willen we dat er over deze boodschap wordt nagedacht. Daarom organiseren verschillende ACW-verbonden een discussieronde over de gemeentelijke belastingen.

Naar aanleiding van de komende gemeenteraadsverkiezingen worden een aantal thema’s voor het voetlicht geplaatst. VOKA, UNIZO en de VLD spreken over de gemeentelijke belastingen voor bedrijven enkel nog als ‘pestbelastingen’. Ook de sp.a spreekt over ‘pestbelastingen’ als ze het hebben over een aantal gemeentelijke belastingen zoals de afvalbelasting die gezinnen in sommige gemeenten moeten betalen. UNIZO en VOKA bezoeken elk gemeentebestuur met hun voorstellen rond het afschaffen van zogenaamde bedrijfsonvriendelijke belastingen. Minister  Keulen heeft het in het Vlaams regeerakkoord gedaan gekregen dat er 100 miljoen euro klaar staat indien de gemeenten ingaan op het afschaffen van bedrijfsonvriendelijke belastingen.

Wie betaalt de 100 miljoen?

Het ACW heeft het moeilijk met deze discussie. We weten immers dat iedere keer er over  afschaffen van belastingen wordt gesproken, de grootsprekers ook de bedoeling hebben om een nieuw kerntakendebat te voeren. Niet met de bedoeling om meer te doen maar juist om minder beleid te voeren. We weten ook dat deze grootsprekers belastingen graag afwentelen op diegenen die arbeiden. Want, wie of wat financiert bijv. die 100 miljoen? De 100 miljoen wordt betaald door elke belastingplichtige via zijn personenbelasting. Het ACW heeft het ook moeilijk met het zomaar afschaffen van gemeentelijke belastingen. Wie de 105 gemeentelijke belastingen overloopt, zal al vlug merken dat gemeentelijke belastingen meestal tegenover een bepaalde dienst staan.

Een marktkramer betaalt een marktrecht maar daar tegenover staat een onderhouden markt, vrijgemaakte straten, extra animatie die de gemeente organiseert, ... En zo kunnen we tientallen voorbeelden aanhalen. Gemeentelijke belastingen verbinden de belastingplichtige met de dienstverlening van de gemeente. Wil dit zeggen dat er niets mag veranderen. Nee, ook wij zijn niet blind voor een aantal oubollige en niet terzake doende belastingen. Een gemeentelijke belasting op tewerkgesteld personeel is ook voor ons uit de tijd. Maar deze afschaffen zonder een andere in de plaats te stellen, kan ook niet voor ons.

Opcentiemen personenbelasting

Het ACW stelt daarom een soort ruil voor. We pleiten voor een opcentiem op de vennootschapsbelasting. Veel zelfstandigen en alle bedrijven zijn een vorm van vennootschap. Vennootschappen ontsnappen aan heel wat gemeentelijke belastingen (o.a. de opcentiem op de personenbelasting). Voor vennootschappen is de Vlaamse vennootschapsbelasting een  winstverhaal. De ‘vervennootschappelijking’ van zelfstandigen is bijgevolg een verliespost voor de gemeenten. Door het invoeren van een opcentiem zorgen we ervoor dat iedereen, ook de bedrijven en de zelfstandigen, een bijdrage levert aan de gemeente. Pas als deze is ingevoerd, kan voor ons gelijktijdig een aantal gemeentelijke bedrijfsbelastingen afgeschaft worden. Een opcentiem is een eenvoudige belasting. Deze wordt immers bijgeteld bij een federale  (personenbelasting en onroerende voorheffing) of Vlaamse belasting. Voor de belastingsbetaler  betekent dit geen bijkomende papierwinkel. Ook voor de gemeenten is dit een vereenvoudiging. Kortom, een opcentiem op de vennootschapsbelasting is volgens ons een goed instrument  aarrond iedereen zich zou kunnen scharen. Dit en nog twee andere voorstellen, één  rond de regelmatige herziening van het kadastraal inkomen en een ander rond het belang van  gemeentelijke belastingen, worden ter discussie voorgelegd. Bedoeling is dat tegen Rerum Novarum het ACW een eigen standpunt heeft.

Maar even belangrijk is dat er in elke gemeente, naar aanleiding van de  gemeenteraadsverkiezingen, nagedacht wordt over de gemeentelijke belastingen en het belang van deze belastingen voor het realiseren van het gemeentelijke beleid. Iedereen is akkoord met de slagzin “koken kost geld”. Maar velen zien het liefst anderen betalen. Een goed gemeentelijk beleid heeft geld nodig. En voor ons moet iedereen daaraan bijdragen, ook de bedrijven.

Koken kost geld

“Koken kost geld”. Een goed gemeentelijk beleid vraagt middelen. Voor het ACW betekent dit dat er voldoende middelen moeten zijn. En dat iedereen daaraan bijdraagt. Dit is voor ons de kern van discussie die de komende weken en maanden zal gevoerd worden.

Schaamteloze én beschamende amnestie

“Wilt onrechtveirdich gelt
Noyt in u kisten sluyten
Want t’brenght ons in de hel
En t’blijfter selver buiten” (1662)

Het ACW blijft zich met klem verzetten tegen het voornemen van de federale regering om fiscale amnestie te verlenen aan mensen die belastingen en sociale bijdragen hebben ontdoken.

Door dit inciviek gedrag zijn ze er bovendien verantwoordelijk voor dat anderen meer belastingen en meer sociale bijdragen moeten betalen.

Een gedoogbeleid en witwasmaatregelen zijn onverantwoord, om tal van redenen:

• overtredingen moeten worden bestraft in plaats van beloond;
• verschuldigde belasting niet betalen is diefstal ten nadelen van andere burgers;
• amnestie creëert discriminatie tussen eerlijke belastingbetalers en oneerlijke belastingontduikers;
• kans en kunde om belastingen te ontduiken zijn ongelijk over de bevolking verdeeld;
• kapitaal blijft in te geringe mate belast in vergelijking met arbeid,
• tegenover fiscale amnestie staat, behalve een symbolische boete, geen vermogenskadaster, geen vermogenstaks en geen opheffing van het bankgeheim.

De eerste schaambladeren zijn stuk voor stuk gevallen:

• de beperking tot ‘sommen, kapitalen of roerende waarden’ op buitenlandse rekeningen is opgeheven. Voortaan zouden ook effecten aan toonder in aanmerking komen. Sommigen dromen zelfs van een uitbreiding tot cash geld en geld op binnenlandse rekeningen;
• de bestemming van de opbrengsten wordt weggelaten. Voortaan moet de individuele begunstigde zijn zwarte of grijze kapitaal niet meer in de binnenlandse economie investeren. En de collectieve inkomsten worden niet langer voorbehouden aan schuldafbouw, Zilverfonds, sociale zekerheid of fiscale administratie. Ze gaan gewoon naar de algemene middelen.

ACW is bijzonder verontwaardigd over deze ‘ontwaarding’ van paars.

Als de vos de passie preekt, boer pas op je ganzen

ACW-prioriteiten voor budgetten 2003

De actieve welvaartsstaat stokt. Niet alleen de economische groei hapert, maar ook de sociale vooruitgang valt tegen. Werkloosheid, bestaansonzekerheid en inkomensongelijkheid nemen toe.

De verlaging en afschaffing van belastingen en het gratis maken van diensten dragen bij tot de ver-mindering van de openbare dienstverlening, van investeringen in milieu en mobiliteit, van subsidies aan zorgvoorzieningen en onderwijsinstellingen en van initiatieven tegen werkloosheid en be-staansonzekerheid. Ondertussen wachten velen op gezinswoningen, rustoorden, geneeskundige verzorging of openbaar vervoer...

Het ACW laat zich dan ook niet met een (fiscaal) kluitje in het (sociale) riet sturen. De onrechtvaardige en ongelijkheid bevorderende belastinghervorming is geen verontschul-diging voor een asociale begrotingsopmaak. Integendeel. De begrotingsopmaak 2003 moet worden aangewend om tegemoet te komen aan de behoefte aan sociale zekerheid en de nood aan publieke dienstverlening. Het ACW wil brood op de (federale) plank en boter bij de (Vlaamse) vis. 

FEDERAAL

1. Aangezien de verhogingen van de uitkeringen achterblijven op de groei van de welvaart (zoals het Centrum voor Sociaal Beleid aantoont), pleit het ACW enerzijds voor een welvaartsaanpas-sing van de (minimum)uitkeringen in 2003 en anderzijds voor een welvaartskoppeling van de (minimum)uitkeringen vanaf 2003, zowel binnen het stelsel van sociale zekerheid (pensioen, ziekteverzekering en invaliditeit, gezinsbijslag, werkloosheid…) als binnen de regelingen voor sociale bijstand (leefloon, inkomensgarantie voor ouderen, uitkeringen en tegemoetkomingen voor hulp aan personen met een handicap, gewaarborgde gezinsbijslag…).
   
2. Gegeven de kostprijs van de vergrijzing en de beperkingen van het wettelijk pensioenstelsel aan de ene kant en van de aanvullende pensioenregelingen aan de andere kant (zoals het verslag van de Hoge Raad voor Financiën aantoont), pleit het ACW voor het opvoeren van de stortingen aan het Zilverfonds, zonder te raken aan de eventuele overschotten in de sociale zekerheid.
   
3. Gegeven de mobiliteitsproblematiek en inzonderheid de problemen inzake bereikbaarheid, toe-gankelijkheid, veiligheid en leefbaarheid, dient voor het ACW het openbaar vervoer, en vooral de NMBS, voldoende middelen ter beschikking te krijgen om een volwaardig alternatief te bie-den voor automobiliteit en wegvervoer.

VLAAMS

1. Gegeven het onevenwicht tussen vraag en aanbod in de zorg, moet dringend werk worden gemaakt van de veiligstelling van de zorgverzekering, het wegwerken van de wachtlijsten en het op peil houden van het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden.
   
2. Gegeven het ontoereikende en te traag groeiende aanbod aan sociale huurwoningen, stijgen de huurprijzen sneller dan het gemiddeld inkomen van de huurders en stijgt bijgevolg het aantal mensen op zoek naar huisvesting, dat financieel in ademnood raakt (zoals blijkt uit het UFSIA-onderzoek). In 2000 wachtten 63.000 gezinnen op een sociale woning. In 2001 waren nog geen 1.000 van de beloofde 15.000 bijkomende sociale woningen gebouwd. Het ACW pleit voor een bijkomende inspanning.
   
3. Aangezien basis- en secundair onderwijs recht en plicht zijn, zouden beide gratis moeten zijn, en de toelagen bijgevolg kostendekkend, wat vandaag niet het geval is (zoals blijkt uit het HIVA-onderzoek). Kleuter- en lager onderwijs kosten gemiddeld meer dan 300 euro per leerling. Mid-delbaar onderwijs kost gemiddeld meer dan 900 euro per leerling. Het ACW pleit voor een kos-tendekkend leerplichtonderwijs.

Naast deze 2 x 3 prioriteiten heeft het ACW nog tal van andere maatschappelijke bekommernissen. Denk aan de arbeidsmarkt, de ziekteverzekering, De Lijn of de natuur. Zaken die toch wel dringen-der zijn dan de fiscale aftrekbaarheid van bedrijfswagens of alarminstallaties...

En misschien moeten politici met moed maar eens gaan nadenken over een hervorming van de hervorming van de belastingen. Wat meer gespreid in de tijd. En wat minder voordelig voor de hoogste inkomens.